TIME MACHINE: The history of after shave

Από την περιποίηση με ιστούς αράχνης μέχρι τα σύγχρονα σκευάσματα με σανταλόξυλο, ταυρίνη και έλαιο τζοτζόμπα μεσολαβούν δύο χιλιετηρίδες. Ακολουθεί η (πονεμένη) ιστορία του aftershave…

ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΑΝΟ ΜΠΟΜΠΟΛΑ

 

 

Με τον τρόπο που βλέπουμε σήμερα τα πράγματα, το aftershave θα έπρεπε να συνυπάρχει ιστορικά με το ξύρισμα. Δυστυχώς αυτό δεν συνέβη. Προϊστορικά ευρήματα από το 28.000 π.Χ. φανερώνουν λεπίδες πυριτόλιθου και οψιανού που χρησίμευαν ως ξυριστικά εργαλεία. Λες να είχαν προνοήσει από τότε και για aftershave φροντίδα; Οι επιστήμονες αμφιβάλλουν.

Αντίγραφο αρχαιοελληνικού σκεύους όπου φυλασσόταν σαπούνι για μετά το ξύρισμα.

Ευκάλυπτος, ξύδι και αράχνες!
Οι πρώτες ενδείξεις χρήσης (κάτι σαν) aftershave έρχονται από την Αρχαία Αίγυπτο, εκεί που για θρησκευτικούς και υγειονομικούς (πολλή ψείρα!) λόγους, οι άνδρες ξύριζαν τόσο το πρόσωπο όσο και το κεφάλι τους. Το γεγονός ότι έφτιαχναν περίτεχνες πυραμίδες και χρυσοποίκιλτους τάφους για τις εξέχουσες προσωπικότητες της κοινωνίας τους, δεν σημαίνει ότι είχαν και την τεχνολογία για να φτιάξουν ξυριστικές λεπίδες της προκοπής: Οι παχιές και ακανόνιστα ακονισμένες λεπίδες των Αιγυπτίων δημιουργούσαν πληγές στο δέρμα, με αποτέλεσμα τη μόλυνση και συχνά τον θάνατο. Ιστορικές πηγές αναφέρουν τη χρήση μιας κρέμας από εκχύλισμα ευκάλυπτου, η οποία είχε αντιμολυσματική δράση και κυριολεκτικά έσωζε ζωές στην Αρχαία Αίγυπτο.

Αρχαία Αιγυπτιακή τοιχογραφία που απεικονίζει τον υπηρέτη να ετοιμάζει το afetr shave με ευκάλυπτο για τον Φαραώ.

Το aftershave άρχισε να παίρνει χαρακτήρα αναγκαίας παροχής στα κουρεία της Αρχαίας Ελλάδας. Ιστορικές πηγές αναφέρουν ότι ένα ειδικό σαπούνι απλωνόταν στο δέρμα όσων επέλεγαν (δεν ήταν και πολλοί) να ξυριστούν.

Στην Αρχαία Ρώμη, οι εφευρετικοί μπαρμπέρηδες της εποχής, δημιούργησαν μια αντισηπτική lotion βουτώντας ιστούς αράχνης μέσα σε ένα δοχείο με ξύδι και ελαιόλαδο. Μετά το ξύρισμα, άπλωναν το σιχαμερό αυτό μίγμα στο πρόσωπο του πελάτη τους και υπόσχονταν απόλυτη προστασία από μολύνσεις.

Ξυράφι που βρέθηκε σε ανασκαφές στην Αρχαία Ρώμη.

 

Aftershave ή στοματικό διάλυμα;
Εδώ κάνουμε ένα γενναίο άλμα στον χρόνο και φτάνουμε στον 18ο αιώνα, όταν, δηλαδή, εφαρμόστηκε επί της ουσίας το concept «μετά το ξύρισμα απλώνουμε μια επιστημονικά ελεγμένη ουσία και όχι ένα τυχαίο γιατροσόφι». Ήδη οι μπαρμπέρηδες της εποχής αποτελούσαν στόχο σάτιρας για την αδεξιότητά τους, τη στιγμή που ιστορίες για κομμένα αυτιά γίνονταν ανέκδοτο στην Ευρώπη. Η απάντηση ήρθε αρχικά από τη Βουδαπέστη, όπου επιστήμονες δημιούργησαν το πρώτο aftershave με στόχο όχι μόνο την απολύμανση, αλλά και τη βελτίωση του δέρματος μετά το ξύρισμα. Ακολούθησε η Γαλλία με τον πρωτοπόρο ιατρό και κουρέα (!) Jean-Jacques Perret να προτείνει το 1791 την υποχρεωτική χρήση aftershave στο πρωτοποριακό βιβλίο του «L’art du Barbier, et la Manière de se Raser Soi-Même».

Το 1801, στην Αγγλία εμφανίστηκε η διαφήμιση της «Elenora’s Lavo Cream» μιας κρέμας για μετά το ξύρισμα που, σύμφωνα με τους κατασκευαστές της, «δρόσιζε το δέρμα και το έκανε να φαίνεται νεότερο». Στην άλλη άκρη του Ατλαντικού και συγκεκριμένα στην πόλη St. Louis του Missouri, ένας φιλόδοξος ιατρός ονόματι Joseph Lister έριχνε στην αγορά μια πανίσχυρη αντισηπτική φόρμουλα και στόχος του ήταν να κατακτήσει την παρθένα αγορά των aftershave. Τι κι αν σήμερα γνωρίζουμε ότι το Listerine είναι στοματικό διάλυμα; Το 1881 διαφημιζόταν ως aftershave!

Διαφημιστική αφίσα του Listerine ως aftershave

Μπαίνοντας στον 20ο αιώνα, το aftershave παίρνει τη μορφή που λίγο-πολύ γνωρίζουμε, αν και αξίζει να κάνουμε μια επισήμανση: Μέχρι τα 60s επικρατούσε η σαχλή θεωρία ότι προϊόντα που έχουν ως βάση το οινόπνευμα φέρνουν συμπτώματα μέθης στους νέους άνδρες επειδή το αλκοόλ απορροφάται από το δέρμα. Μαζί με την κατάρριψη του μύθου ήρθε και η συνειδητοποίηση ότι το aftershave με οινόπνευμα απλά ερεθίζει αντί να ηρεμεί το δέρμα, ενώ πλέον υπάρχουν εκατοντάδες σκευάσματα χωρίς αλκοόλ για μετά το ξύρισμα που κάνουν τη δουλειά με εξαιρετικό τρόπο.

 

 

 

 

Written by The B.Mag