Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΟ BARBERSHOP

Έχετε ποτέ αναρωτηθεί γιατί το νερό είναι αναπόσπαστο κομμάτι των κουρείων και των κομμωτηρίων μας; Γιατί ο λουτήρας ήταν και είναι «must» στον εξοπλισμό κάθε barbershop;

ΑΠΟ ΤΟΝ ΒΕΝΙΟ ΙΩΑΝΝΙΔΗ

Ας ρίξουμε μια ματιά στο ρόλο που έπαιξε στην ζωή μας στο παρελθόν και θα καταλάβουμε… Ο άνθρωπος παρατηρώντας τη φύση και κάνοντας χρήση των πόρων της, αναζήτησε σε αυτήν την ανακούφιση και θεραπεία για τους σωματικούς του πόνους. Από πολύ νωρίς με την εμπειρία του κατάλαβε τη σημασία ιδιαίτερα που έχει το νερό, ως φυσικός πόρος. Οι αρχέγονοι άνθρωποι χρησιμοποιούσαν το νερό από ένστικτο, προκειμένου να πλύνουν και να απαλύνουν τους πόνους από τις πληγές τους.
Με το νερό λοιπόν συνέδεσε ο άνθρωπος την ιδέα της ζωής, ενώ με την ξηρασία το θάνατο και την πνευματική αδράνεια. Το προσωποποίησε, έχτισε ναούς αφιερωμένους σε αυτό και προσέφερε θυσίες στο όνομά του.

Η ελληνική μυθολογία είναι πλούσια σε μνείες για το ζωογόνο ρόλο του νερού. Άλλοτε αυτό εξυμνείται ως θεότητα κι άλλοτε θεωρείται πηγή ζωής κι ενέργειας που χαρίζει δύναμη, ίαση, υγεία κι ευεξία. Ήδη από την ομηρική εποχή, όχι μόνο τα κρύα λουτρά, αλλά και τα θερμά θεωρούνταν σαν μια ιδιαίτερα υγιεινή και αναζωογονητική διαδικασία.

Ο Ιπποκράτης, ο οποίος θεωρείται ο πατέρας της ιατρικής επιστήμης και της υδροθεραπείας ήταν ο πρώτος που μελέτησε συστηματικά τη θεραπευτική χρήση των θερμών και ψυχρών λουτρών και την αποσυνέδεσε από τη θρησκεία. Ο ίδιος ταξινόμησε τα νερά σε τρεις κατηγορίες: νερό πόσιμο, νερό αλμυρό και νερό θαλασσινό (ύδωρ ποτόν, αλμυρόν, θάλασσα). Με τον όρο «νερό αλμυρό» εννοούσε τα ιαματικά νερά.

Η αγάπη των Ελλήνων για τα λουτρά κληροδοτήθηκε και αναπτύχθηκε από τους Ρωμαίους και συνεχίστηκε στους Έλληνες βέβαια κατά την ρωμαϊκή εποχή. Οι Ρωμαίοι υπήρξαν πραγματικοί λάτρες των λουτρών, καθώς το λούσιμο ήταν για αυτούς κοινωνική υποχρέωση και οι μη λουόμενοι τιμωρούνταν. Αυτό, μάλλον θεωρήθηκε απαραίτητο, γιατί πλέον διάφοροι βάρβαροι λαοί υπήρξαν υπό την ρωμαϊκή αιγίδα και αυτός ήταν ένας τρόπος να «εξημερωθούν».

Τα λουτρά αποτέλεσαν ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της αστικής ζωής κατά τη βυζαντινή περίοδο. Εκτός από την κύρια λειτουργία τους ως χώροι καθαρισμού του σώματος, τα λουτρά ήταν επίσης κέντρα κοινωνικής ζωής, αλλά και τόποι συνάντησης και ψυχαγωγίας, όπου οι Βυζαντινοί περνούσαν ένα μεγάλο μέρος της ημέρας τους.
Εκεί, οι κάτοικοι των πόλεων, και ιδιαίτερα οι γυναίκες που δεν είχαν πολλές ευκαιρίες για δημόσιες εμφανίσεις, είχαν την ευκαιρία να απολαύσουν το μπάνιο τους, να συναντήσουν φίλους και να ενημερωθούν για ποικίλα ζητήματα.

Τα λουτρά λειτουργούσαν όλες τις ημέρες της εβδομάδας και τα επισκέπτονταν άνθρωποι κάθε φύλου, ηλικίας και κοινωνικής τάξης. Η χρήση των ιαματικών λουτρών περιορίστηκε από τον 7ο αιώνα μ.Χ. εξαιτίας της μείωσης του πληθυσμού, της έλλειψης νερού και του υψηλού κόστους συντήρησής τους.

Αξίζει να σημειωθεί ότι κατά τη βυζαντινή περίοδο, και παρά τις αντιρρήσεις ορισμένων πατέρων της εκκλησίας, η χρήση των λουτρών και της υδροθεραπείας είναι γεγονός αδιαμφισβήτητο.
Η χρήση τους ωστόσο έπαψε με το πέρας της βυζαντινής περιόδου και η λουτροθεραπεία περιορίστηκε στα κοινά λουτρά του ισλαμικού κόσμου.

Τα τουρκικά λουτρά (χαμάμ) είναι είτε τα ίδια τα βυζαντινά λουτρά που κατέσχεσαν οι Τούρκοι είτε αντίγραφά τους, σε πολλές περιπτώσεις χτισμένα από Βυζαντινούς αρχιτέκτονες. Το Caramanhamami, το πρώτο λουτρό που έχτισαν οι Τούρκοι στην Πόλη το 1460, με διαταγή του Μωάμεθ του Πορθητή, ήταν έργο του Έλληνα αρχιτέκτονα Χριστόδουλου. Επικράτησε να λέγονται τουρκικά από τους πρώτους Άγγλους επισκέπτες της Κωνσταντινούπολης, οι οποίοι, βλέποντας τα παλιά βυζαντινά λουτρά που εξακολουθούσαν να λειτουργούν, έβγαλαν το συμπέρασμα ότι ήταν τουρκικά.

Από το 1480 περίπου και μετά, η επιστήμη άρχισε να εξελίσσεται με γοργά βήματα. Νέες επιστημονικές θεωρίες ήρθαν στο προσκήνιο, νέες μελέτες και πρακτικές άρχισαν να εφαρμόζονται. Μέσα στο πλαίσιο αυτό ξεκίνησε να τεκμηριώνεται και ο χημισμός του νερού και εμφανίζεται η ιατρική υδρολογία.

Φυσικά, ο γιατρός κουρέας δεν θα μπορούσε να λείπει από έναν χώρο σαν και αυτόν μιας και όπως όλοι γνωρίζουμε, η ετυμολογία της λέξης «κουρέας» προέρχεται από την «περιποίηση» ή και «θεραπεία» των πελατών. Οι κουρείς χειρουργοί διατηρούσαν δημόσια λουτρά, όπου και δέχονταν και περιποιούνταν τους πελάτες τους.

Οι χώροι αυτοί βέβαια δεν υπάρχουν πια μιας και τα σπίτια όλων των ανθρώπων (τουλάχιστον στον πολιτισμένο κόσμο) διαθέτουν τρεχούμενο νερό οποιαδήποτε στιγμή θελήσει κάποιος να περιποιηθεί τον εαυτό του. Η ανάγκη όμως για επικοινωνία  σε συνδυασμό με εξειδικευμένη περιποίηση  είναι εδώ και θα συνεχίζει να είναι για όσο υπάρχουν άνθρωποι. Τα κουρεία μας καλύπτουν πια αυτές τις ανάγκες προσφέροντας σε όλους όσους το επιθυμούν  ψυχική και σωματική αναζωογόνηση. Το νερό παίζει πολύ σημαντικό ρολό και σήμερα στα barbershop μας καθώς δεν υπάρχει κουρείο χωρίς λουτήρα ή νιπτήρα μπροστά στο πάγκο εργασίας μας, θυμίζοντας μας ότι πρέπει να είμαστε για τους ανθρώπους που μας εμπιστεύονται για την εμφάνιση τους πηγή ζωής κι ενέργειας που χαρίζει δύναμη, ίαση, υγεία κι ευεξία.

 

Written by The B. Magazine