Μπαρμπέρικα, ταξίδι στην ιστορία

Η ιστορία του barbering είναι μια ενδιαφέρουσα ιστορία και δεν θα μπορούσε να λείπει από το πρώτο τεύχος της εφημερίδας μας. Εξάλλου, οι μπαρμπέρηδες είναι από τα αρχαιότερα επαγγέλματα. Η πορεία τους είναι σημαντική και ο ρόλος τους στην κοινωνία πάντα αξιοσημείωτος.
ΑΠΟ ΤΗ ΔΩΡΑ ΜΑΣΤΟΡΑ

Η λέξη Barber προέρχεται από την λατινική λέξη Barba που σημαίνει γενειάδα. Το επάγγελμα του μπαρμπέρη χρονολογείται από το 3500πΧ αλλά τις περισσότερες και σημαντικότερες πληροφορίες τις έχουμε από τον Μεσαίωνα και την Κεντρική Ευρώπη, όπου το επάγγελμα του μπαρμπέρη άκμασε αλλά και πέρασε από διάφορα στάδια που πραγματικά μας αφήνουν άφωνους γιατί πολύ απέχουν απ’ αυτά που ξέρουμε για τους σημερινούς μπαρμπέρηδες.

Αρχικά, πρέπει να πούμε ότι οι μπαρμπέρηδες ήταν κάτι που πλησίαζε πιο πολύ στην ιατρική της εποχής. Ή, μάλλον, για να είμαστε πιο ακριβείς, οι μπαρμπέρηδες διατηρούσαν κάποιου είδους λουτρά που υποδέχονταν τους πελάτες τους στους οποίους μπορούσαν να προσφέρουν μια σειρά από υπηρεσίες.

Τις πιο σοβαρές και εξειδικευμένες υπηρεσίες, πρόσφεραν οι Αρχικουρείς ή Χειρουργοί Κουρείς, οι οποίοι είχαν τον ρόλο του γιατρού. Αυτό, συνέβαινε γιατί οι τότε Γιατροί  ήταν οι περισσότεροι λόγιοι, ασχολούνταν με τα εκκλησιαστικά και πρόσφεραν τις υπηρεσίες τους περισσότερο στους πλούσιους. Έτσι, ο απλός λαός είχε τους Κουρείς για γιατρούς. Τα προβλήματα που αντιμετώπιζαν ήταν συνήθως απλά αλλά πολλές φορές μπορούσαν να κάνουν ακόμα και ακρωτηριασμό μελών, να βγάλουν δόντια και αν θεραπεύσουν κάποιες απλές ασθένειες των ματιών. Στον ίδιο χώρο που δρούσαν αυτοί οι συγκεκριμένοι Κουρείς/γιατροί , υπήρχαν και οι μπαρμπέρηδες που πρόσφεραν υπηρεσίες στα μαλλιά και στα γένια έτσι όπως τις ξέρουμε.

Είναι σημαντικό να αναφέρουμε πως το επάγγελμα του κουρέα ήταν πάντα σημαντικό και πάντα συνδικαλισμένο. Και, φυσικά, άλλαξε πολλές φορές κάστα ανάλογα με την περίοδο, την εποχή ή και την χώρα. Στην Βιέννη, η ένωση του κουρέων χρονολογείται από τον 15ο αιώνα και οι κουρείς έπρεπε να περάσουν από σχολή και πρακτική εξάσκηση χρόνων για να μπορέσουν να εξασκήσουν νόμιμα το επάγγελμά τους. Η σχολή διαρκούσε τρία χρόνια, ακολουθούσε η πρακτική από κουρέα σε κουρέα άλλα τρία χρόνια και μετά από νέες και επιτυχείς εξετάσεις ο κουρέας θα μπορούσε να αποκτήσει το πιστοποιητικό που θα του εξασφάλιζε μαγαζί και σταθερή εργασία.

Το 1548 στην Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία το επάγγελμα του κουρέα αναγνωρίστηκε επίσημα αν και τότε όλη η κατάσταση που επικρατούσε ήταν δύσκολη και περίεργη. Οι γιατροί δεν επιτρεπόταν να εξετάσουν ασθενείς ή να έρθουν σε επαφή με το αίμα τους, λόγω πανούκλας, και ο κουρέας ήταν αυτός που αναλάμβανε αυτές τις υποθέσεις. Αυτό, φυσικά, περιθωριοποιούσε τους κουρείς και τους έθετε σε μεγάλους κινδύνους. Με τα χρόνια, οι επιδημίες πέρασαν και όλα αποκαταστάθηκαν. 

Οι κουρείς συνέχιζαν να δέχονται κόσμο στα λουτρά τους, να τους περιποιούνται, να τους λούζουν, να τους κάνουν μασάζ και να τους αφήνουν να κοινωνικοποιούνται στους χώρους τους. Γι αυτό τον λόγο, τα κουρεία πρόσφεραν και άλλες υπηρεσίες όπως φαγητό, ποτό και μουσική. Κάτι σαν πολυχώροι διασκέδασης και απόλαυσης.

Σε άλλες φυλές του κόσμου, πάλι, όπου τα μαλλιά είχαν άμεση σχέση με τα πνεύματα και τα δαιμόνια, οι κουρείς κατείχαν εξέχουσα θέση στην κοινωνία αφού μπορούσαν να απαλλάξουν , με ένα κούρεμα, τα στοιχειά που είχαν καταλάβει ένα σώμα. Στις ίδιες κοινωνίες, οι κουρείς μπορούν να τελέσουν διάφορα μυστήρια όπως γάμους και βαφτίσεις. Λατρεύονταν και αποθεώνονταν από τον κόσμο όπως κάθε άλλος εκκλησιαστικό ηγέτης.

Σήμερα, το μπαρμπέρικο ξεπέρασε μια κοιλιά που είχε κάνει τις προηγούμενες δεκαετίες και επέστρεψε δυναμικά στον ρόλο που είχε πάντα. Οι μπαρμπέρηδες δημιουργούν χώρους με καλαισθησία και διευρύνουν τα μαγαζιά τους αλλά και τις υπηρεσίες τους προσφέροντας εκτός από κούρεμα, χτένισμα ή ξύρισμα και άλλες γνώσεις ή προϊόντα που αφορούν το συνολικό στυλ, την γενική φροντίδα αλλά και την διασκέδαση των αντρών. Στα μπαρμπέρικα, πια, ακούγονται οι καλύτερες μουσικές, οθόνες παρουσιάζουν αθλητικά events και χαλαροί καναπέδες φιλοξενούν μεγάλες συζητήσεις.

Ο στύλος των μπαρμπέρικων

Ο στύλος των μπαρμπέρικων συμβολίζει τις ματωμένες γάζες που έπλεναν οι πρώτοι κουρείς/χειρουργοί και τους κρεμούσαν στον αέρα για να στεγνώσουν. Έτσι, τα κουρεία διακρίνονταν από μακριά και οι κουρείς μεγάλωναν την πελατεία τους. Από το 1540, ψηφίστηκε νόμος σύμφωνα με τον οποίο, οι στύλοι ήταν υποχρεωτικοί έξω από τα κουρεία. Όσα πρόσφεραν μόνο καλλωπιστικές υπηρεσίες, όφειλαν να είχαν άσπρο, μπλε στύλο και όσοι έκαναν και χειρουργικές επεμβάσεις άσπρο, μπλε και κόκκινο.

Written by The B. Magazine